Hayat pahalılığının ölçülmesinde temel göstergelerden biri olan Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) kullanılan tüketim sepetinin güncellenmesi amacıyla KKTC İstatistik Kurumu tarafından başlatılan 2026-2027 Hanehalkı Bütçe Anketi sürüyor.
KKTC İstatistik Kurumu Başkanı Sövüda Besimler ve beraberindeki heyet, Kıbrıs Postası’nı ziyaret ederek yürütülen çalışma hakkında bilgi verdi. Besimler, ülkede enflasyon hesaplamalarında kullanılan mevcut TÜFE sepetinin 2014-2015 yıllarına ait tüketim verilerine dayandığını belirterek, aradan geçen sürede tüketim alışkanlıklarının önemli ölçüde değiştiğini söyledi.
Besimler, günümüzde internet abonelikleri, dijital platform üyelikleri ve yeni teknolojilerin günlük yaşamın bir parçası haline geldiğine dikkati çekerek, tüketim sepetinin de bu değişime uygun şekilde güncellenmesi gerektiğini ifade etti.
12 ay sürecek, 6 bin 840 haneye ulaşılacak
Aralık ayında adres güncelleme çalışmalarıyla başlayan süreç kapsamında, KKTC genelinde anket yapılacak hanelerin uluslararası istatistik yöntemlerine uygun şekilde rastgele örnekleme yöntemiyle belirlendiğini aktaran Besimler, çalışmanın 1 Mayıs itibarıyla başladığını ve 12 ay boyunca devam edeceğini kaydetti.
Tüm harcamalar kayıt altına alınacak
Anket sürecinde hanelerle ilk olarak bilgilendirme görüşmesi yapıldığını belirten Besimler, daha sonra aile bireylerinin bir ay boyunca gerçekleştirdiği tüm harcamaların düzenli olarak kaydedildiğini söyledi.
Çalışmanın temel hedefinin TÜFE sepetini güncellemek olduğunu vurgulayan Besimler, mevcut sepetin 2014-2015 yılı verilerine dayandığını hatırlatarak, güncel tüketim alışkanlıklarının ölçülmesinin artık zorunlu hale geldiğini söyledi.
“Tüm bilgiler gizli tutuluyor”
Ankete seçilen hanehalklarının katılım konusunda zaman zaman tereddüt yaşadığını ifade eden Besimler, özellikle bilgilerin başka kurumlarla paylaşılacağı yönündeki endişelerin gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Verilen tüm bilgilerin İstatistik Kurumu Yasası kapsamında gizli tutulduğunu vurgulayan Besimler, “Bilgiler bizde gizli kalacaktır, Kurum dışına çıkmayacaktır. Gizlilik ilkesi Kurumumuzun yasasındaki temel maddelerden biridir” dedi.
Besimler ayrıca, sahada görev yapan anketörlerin QR kodlu yaka kartları taşıdığını ve vatandaşların bu sistem üzerinden kimlik doğrulaması yapabileceğini belirtti.
Vatandaşların alışveriş fişlerini saklayarak ve diğer harcamalarını not ederek sürece katkı sağlayabileceğini ifade eden Besimler, ihtiyaç duyulması halinde anketörlerin kayıtların tutulmasına yardımcı olacağını da söyledi.
“Anketörlere kapılarınızı açın”
Mevcut TÜFE sepetinde yer alan bazı ürünlerin kamuoyunda eleştiri konusu olduğunu ifade eden Besimler, bu durumun da tüketim alışkanlıklarının güncellenmesi ihtiyacını ortaya koyduğunu söyledi.
CD ve disket gibi artık günlük yaşamda çok az kullanılan ürünlerin geçmiş tüketim verilerine dayanarak sepette yer aldığını belirten Besimler, yeni çalışma tamamlandığında bu ürünlerin yerini internet hizmetleri, dijital platform üyelikleri ve günümüz tüketim alışkanlıklarını yansıtan harcama kalemlerinin almasının beklendiğini ifade etti.
KKTC’de yıllardır tartışma yaratan ve günümüz tüketim alışkanlıklarını tam olarak yansıtmadığı yönünde eleştirilen mevcut TÜFE sepetinin kaderi, büyük ölçüde vatandaşların bu çalışmaya vereceği desteğe bağlı olacak.
2026-2027 döneminde toplanacak verilerin değerlendirilmesinin ardından 2028 yılında tamamlanması öngörülen çalışma sonucunda, ülkede enflasyon hesaplamalarında kullanılacak yeni fiyat sepeti oluşturulacak. Uzmanlar, gerçek tüketim eğilimlerini ortaya koyacak bu güncellemenin sağlıklı şekilde yapılabilmesi için vatandaşların anketörlerle iş birliği yapmasının ve harcamalarını eksiksiz şekilde kayıt altına almasının hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Böylece uzun yıllardır eleştiri konusu olan ve güncelliğini yitirdiği belirtilen mevcut TÜFE sepetinin yerini, ülkenin güncel tüketim alışkanlıklarını daha doğru yansıtacak yeni bir fiyat sepetinin alması hedefleniyor.