Orta Doğu’da başlayan savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Kuzey Kıbrıs’ın en önemli ihraç ürünü olan hellim sektörünü ciddi bir krize sürükledi. Bölgeye yapılan sevkiyatların tamamen durması nedeniyle aylık yaklaşık 850 ton hellim ihracatı kesildi.
Normal şartlarda KKTC’den Orta Doğu ülkelerine her ay yaklaşık 30 konteyner süt ürünü gönderiliyor ve bunun yüzde 98’ini hellim oluşturuyor. Bu ticaretin aylık ekonomik değeri ise 4–4,5 milyon dolar civarında. Ancak savaş nedeniyle lojistik hatların kapanmasıyla sevkiyatlar yapılamaz hale geldi.
Savaş öncesinde gönderilen bazı konteynerler ise denizde mahsur kaldı. Ürünler alıcılara ulaşamadığı için ihracatçılar ödemelerini de tahsil edemiyor. Bu durum hem imalatçıları hem de üreticileri finansal açıdan zor durumda bıraktı.
Sorunun en kritik yönlerinden biri ise süt üretiminin durmaması. Süt günlük üretildiği için en fazla 48 saat içinde işlenmesi gerekiyor. Bu nedenle üreticiler hellim ve diğer süt ürünlerini üretmeye devam ediyor ancak ihracat yapılamadığı için depolarda hızla stok birikiyor. Birçok imalatçı ek depo kiralamak zorunda kaldı, ancak depoların da dolmak üzere olduğu belirtiliyor.
Sektör için risk, yılın en yoğun süt üretim dönemine girilmiş olması. Mart, nisan, mayıs ve haziran ayları çiğ süt üretiminin en yüksek olduğu dönem olduğu için mevcut kriz daha da büyüme potansiyeli taşıyor.
Yetkililer, sevkiyatların durması nedeniyle ortaya çıkan finansman sorununa geçici bir çözüm üzerinde çalışıldığını, ancak sektörün ayakta kalabilmesi için uzun vadeli ve sürdürülebilir politikaların hızla devreye alınması gerektiğini vurguluyor.